Otrzymanie wezwania do wojska stanowi usprawiedliwioną nieobecność w pracy. Pracownik, który musi stawić się w jednostce wojskowej, komendzie uzupełnień lub na badania lekarskie związane z obowiązkiem obrony kraju, ma prawo do zwolnienia z pracy na czas realizacji tych obowiązków. Pracodawca nie może w tym okresie zakończyć ani wypowiedzieć umowy o pracę, a po zakończeniu obowiązków wojskowych musi dopuścić pracownika do pracy na dotychczasowym stanowisku.
Spis treści
Podstawa prawna nieobecności
Podstawę prawną zwolnienia pracownika z pracy z powodu wezwania do wojska stanowi art. 304 Kodeksu pracy w związku z przepisami ustawy o obronie Ojczyzny. Na tej podstawie pracodawca ma obowiązek zwolnić pracownika na czas określony w wezwaniu do stawienia się przed organem wojskowym.
„Pracodawca ma obowiązek zwolnić od pracy pracownika powołanego do odbycia czynnej służby wojskowej lub wezwanego do stawienia się w sprawach dotyczących powszechnego obowiązku obrony” – źródło: Serwis Rzeczpospolitej Polskiej.
Wynagrodzenie za czas nieobecności
Za okres nieobecności spowodowanej wezwaniem do wojska pracownik co do zasady nie zachowuje prawa do wynagrodzenia. Jednakże może przysługiwać mu równoważnik pieniężny lub rekompensata wypłacana przez właściwy organ wojskowy, np. za uczestnictwo w ćwiczeniach wojskowych czy kwalifikacji wojskowej. Zasady te regulują szczegółowo przepisy wykonawcze do ustawy o obronie Ojczyzny.
Obowiązki pracownika wobec pracodawcy
- Niezwłoczne poinformowanie pracodawcy o otrzymaniu wezwania.
- Przedstawienie dokumentu potwierdzającego wezwanie.
- Powrót do pracy niezwłocznie po zakończeniu obowiązku wojskowego.
Ochrona stosunku pracy
Pracownik objęty wezwaniem do wojska korzysta ze szczególnej ochrony. Zgodnie z przepisami pracodawca nie może rozwiązać ani wypowiedzieć umowy o pracę w okresie od dnia doręczenia wezwania do dnia zakończenia służby lub ćwiczeń. Po ich odbyciu pracownikowi przysługuje prawo powrotu do pracy na dotychczasowe lub równorzędne stanowisko.
„Żaden pracownik nie może ponosić negatywnych konsekwencji z tytułu wykonania obowiązków wobec państwa związanych z obronnością” – opracowanie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Podsumowanie
Wezwanie do wojska to sytuacja wyjątkowa, ale przewidziana w przepisach prawa pracy. Odpowiadając na pytanie – taka nieobecność w pracy jest usprawiedliwiona i chroniona. Pracownik ma obowiązek poinformować swojego pracodawcę o wezwaniu i po zakończeniu służby powrócić na swoje stanowisko. Dzięki temu zarówno obowiązki wobec państwa, jak i prawa pracownika pozostają wzajemnie zrównoważone.